آنچه در این مقاله می خوانیم

پول فیات چیست؟ دخیره ارزش چیست؟ اگر چیزی ذخیر ارزش باشد، باید چه ویژگی هایی با خود داشته باشد؟ آیا پول فیات، می تواند ذخیر ارزش هم باشد یا خیر؟

پول فیات چیست؟

پول فیات چیست؟

زمان مطالعه: ۸ دقیقه

31 فروردین 1400

پول فیات چیست؟ پول فیات یعنی چه؟

اگر با دنیای بازار های مالی آشنایی نداشته باشید، احتمالا با شنیدن کلمه ” پول فیات” به یاد همان برند خودروی معروف افتاده و با خودتان فکر خواهید کرد که احتمالا در تیتر این مقاله، یک اشتباه تایپی وجود دارد!

اما جالب است که بدانید کلمه “فیات” در کنار کلمه “پول” (و یا حتی به تنهایی در دنیای بازار های مالی) معنای دیگری از آنچه در ذهن دارید را یاد آور میگردد. اگر بخواهیم درباره پول بدون پشتوانه خیلی ساده توضیح بدهیم باید بگوییم، همان پول بی ارزش که به شکل اسکناس یا سکه در کیف پول ها و حساب های بانکی همه ما وجود دارد، اصطلاحا در دنیای بازار های مالی “پول فیات” نامیده میشود.

درواقع مفهوم پول فیات از زمانی شکل گرفت که استاندارد طلا (Gold Standard) برای اولین بار در آمریکا از میان رفت و دیگر به ازای پول هایی که در صندوق خزانه ملی آمریکا وجود داشت، طلایی بعنوان پشتوانه در نظر گرفته نمیشد!

به همین جهت و به دلیل از بین رفتن استاندارد طلا و در تبع آن بی ارزش شدن پول رایج کشور ها (در مقایسه با زمان Gold Standard ) این نوع از پول با نام “پول فیات” یا “پول بی ارزش” در میان فعالان اقتصادی رایج شد.

وینو اکس در مقاله دیگری با نام “تاریخچه پول” بصورت کامل استاندارد طلا و تاریخچه پول را توضیح داده است. شما میتوانید از طریق لینک بالا این مقاله جذاب را بخوانید.

پول فیات و مفهوم ذخیره ارزش (Store of Value)

جملات زیر را با دقت بخوانید و به کلماتی که زیر آنها خط کشیده شده است بیشتر توجه کنید:

پول فیات، نوعی کارنسی (ارز) رایج است، که توسط یک حکومت و در یک قرارداد طولانی مدت،  بعنوان پول در نظر گرفته شده است. ارزش ذاتی ندارد. ارزش پول فیات مستقیما به ارزش حکومت قانون گذار مرتبط است. پول فیات ذخیره ارزش موقت است. اگر پول فیاتی در هر کجای دنیا ارزشی دارد، به این معناست که حکومت و یا گروهی از افراد درباره ارزش آن توافق کرده اند و به آن ارزش اعطا کرده اند. پول فیات نمیتواند ذخیره دائمی ارزش باشد.

جملاتی که در بالا خواندید اولین خطوط یک مقاله در وبسایت نام آشنای ویکی پدیا بودند که به دقت ترجمه شده اند. این مقاله طولانی به طور مفصل توضیح میدهد که چرا پول فیات را نمیتوان ذخیره ارزش دانست. چرا که پول فیات هرچه که هست (از ریال، ین، تومان، دینار و دلار) ارزش خود را از ذات خود نمیگیرد، بلکه از حکومت قانون گذار میگیرد. به همین دلیل نمیتوان بصورت بلند مدت یک نوع پول فیات را ذخیره ارزش دانست.

ذخیره ارزش یعنی چه

خیلی ساده باید گفت ذخیره ارزش هر چیزی است که بعنوان یک پشتوانه ایمن برای یک سرمایه بتوان روی آن به مدت طولانی حساب کرد. ذخیره ارزش چیزی است که یا بطور ذاتی ارزش دارد، و یا ارزش آن به چیزی غیر فانی مبتنی است. برای مثال طلا یک ذخیره ارزش است. چون زیباست، فلزی کمیاب است و هزاران ویژگی دیگر دارد که برای ذخیره ارزش بودن مناسب هستند.

اما اگر بخواهیم ویژگی های یک ذخیره ارزش را بررسی کنیم باید بگوییم که یک ذخیره ارزش باید موارد زیر را دارا باشد:

کمیاب باشد

کمیاب بودن را میتوان اولین و مهمترین موضوع در انتخاب یک ذخیره ارزش دانست. بیایید یک مثال بزنیم: طلا کمیاب است. برای بدست آوردن طلا میبایست کیلومتر ها راه را پیمود و معادن مختلف را به دقت بررسی کرد. پس از کشف معدن طلا باید میلیون ها تن خاک را از آن استخراج کرده و طی یک فرآیند پیچیده، از خاک های بدست آمده طلا استخراج نمود. در نهایت ممکن است در یک معدن بزرگ طلا که هزاران کارگر در آن مشغول به کار هستند، بعد از چندین سال کار مداوم، فقط چند کیلوگرم طلا استخراج شود.

حالا فرض کنید روزی تمام دنیا، هر گوشه ای را نگاه میکردی پر از طلا بود! (مثل خاک). قطعا دیگر طلا ارزشی نداشت چون همه جا و همه کس به آن دسترسی داشتند.

فساد ناپذیر بودن

ذخیره ارزش باید فساد ناپذیر باشد. فرض کنید طلا میپوسید و از بین میرفت یا توسط موریانه ها (مثل چوب) خورده میشد. قطعا در آن صورت شما هیچگاه سرمایه خود را به شکل طلا نگهداری نمیکردید!

تقسیم پذیر بودن

ذخیره ارزش باید تقسیم پذیر باشد البته نه مانند آنچه در پول فیات رایج است. باید بتوان با حفظ ارزش آن و بدون تخریبی که ذات آن را مورد هدف قرار دهد، آن را تقسیم نموده و میان دیگران پخش نمود. طلا تا حد زیادی تقسیم پذیر است و میتوان آن را به قطعات کوچکتر تبدیل کرد و دیگران تقدیم نمود. (البته این را بدانید که طلا در این زمینه کمی نقص دارد)

قابل جابجایی بودن (پرتابل بودن)

هر چیزی اگر قرار باشد بعنوان یک ذخیره ارزش یا همان Store of value مورد استفاده قرار بگیرد، باید قابل جابجایی باشد. باید بتوان به سادگی و سهولت آن را از شهری به شهر دیگر برد و یا از مکانی به مکان دیگر منتقل کرد. طلا تقریبا قابل جابجایی است. اما در این زمینه هم مانند زمینه قبلی کمی نقصان دارد. حمل طلا (در مقیاس بزرگ) بسیار سخت است و تامین امنیت آن قطعا مشکل بعدی است.

پول فیات ذخیره ارزش نیست

موارد گفته شده در بالا، تنها بخشی از مهمترین ویژگی های یک ذخیره خوب ارزش است. قطعا ویژگی های دیگری نیز وجود دارند که میتوان درباره آن ها ساعت ها صحبت کرد. به طور کلی پول های فیات بسیاری از ویژگی های بالا را ندارند. پول فیات کمیاب نیست و میتوان به سادگی و در یک شب، مقدار بسیار زیادی از آن را چاپ کرده و روانه بازار نمود. پول فیات فساد ناپذیر نیست. ممکن است اسکناس های شما در اثر رطوبت نابود شوند.

به همین دلیل برای سرمایه گذاری های بلند مدت، نیازمند آن هستیم که بهترین Asset Class ها را یافته، درباره آنها تحقیق نموده و از آنها استفاده کنیم.

یکی از بهترین و جذاب ترین Asset Class ها که میتوان آنها را ذخیره خوبی برای سرمایه و به طور کلی ارزش دانست، ارزهای دیجیتال هستند. در ادامه درباره این کلاس های دارایی بیشتر صحبت خواهیم کرد!

به این مقاله امتیاز دهید.

امتیاز این مقاله:

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.